In mijn ouderlijk gezin keken we wantrouwig naar het maken van goede voornemens. Dat zou wel weer een uitvinding zijn van het religieus-industriële complex, dus van de pastoor en de middenstand, bedoeld om ons geld uit de zak te kloppen. Het had ons niets verbaasd als er bisschoppelijk goedgekeurde apparaatjes op de markt waren gekomen, die je met stroomstootjes herinnerden aan je jaarbeloftes.
Met goede voornemens gingen wij dan ook zeer diskreet om. Dit te meer, omdat een goed voornemen, doorgaans op het gebied van eten, drinken, vloeken of roddelen, als bekentenis werd opgevat van zwaar falen, die je te pas en te onpas het hele jaar kon worden nagedragen.
Maar het goede voornemen heeft zich zó in ons leven genesteld, en dat niet alleen in mijn katholieke kringen van toen, dat apert foute voornemens onuitroeibaar lijken. Zo werden in mijn tijd kinderen gewaarschuwd tegen klikken, en dat stilzwijgen werd zó stellig gepropageerd dat hele generaties zelfs nu nog aarzelen om een klokkenluider voluit te steunen. Dus kinderen, neem je niet voor om in 2026 minder te klikken maar kijk goed of het een iets onbenulligs gaat zoals afkijken – hoewel ook dat ten koste kan gaan van mede-leerlingen. Maar bij pestkoppen en horlogedieven zou ik me voornemen om die genadeloos uit te leveren aan de autoriteiten, dán ben je pas stoer. En volwassenen, neem daar een voorbeeld aan.
Maar serieus, de wachtkamers zitten over een tijdje vol met slachtoffers van goede voornemens, die zich hebben vertild aan streefgetallen qua gewicht, ontmoetingen, rapportcijfers en wat dies meer zij.
Als leverancier van klinkende nepdeugden ergo potentiële nepvoornemens staat de RK kerk natuurlijk vooraan. Zij is onder andere de uitgeverij van de Tien Geboden. Maar ach, wie neemt zich tegenwoordig nog voor om een jaar lang niet of minder te vloeken of te seksen, alleen of met gezelschap. Ikzelf heb daarover zelfs een tegengesteld contract afgesloten met de duvel – al vind ik dat hij niet royaal genoeg voor me over de brug komt, dat moet dit jaar verbeteren hoor.
Ik neem mij wél voor om meer te rusten, zoals de Tien Geboden lijken te willen, alsook de Vijf Geboden der Heilige Kerk. Maar dat doe ik niet omdat God het zegt maar mijn cardioloog. Dan kan ik ook beter onkuisheid bedrijven – ja ik val in herhalingen, maar dat doen de Tien Geboden ook, daar kunt u veel slechte voornemens uit halen die dus eigenlijk goéde voornemens kunnen zijn.
Maar alles in gepaste mate hè, dan wordt het tóch nog een gezegend 2026.
——————————————————
Muziek na lezing:
Einojuhani Rautavaara (Finland, 1928-2016), Cantus Arcticus, concert voor vogels en orkest. [Spreek uit: éinojoehánie ráutavaara]. SPOOR 1, helemaal bij het begin. Het is niet al te luid. I.s.m. presentator wegdraaien, anders zit je 20 minuten e niksen.
Mogelijke afkondigingstekst:
“We hoorden een compositie van de Fin Einjuhaani Rautavaara, genaamd Cantus Arcticus, concert voor vogels en orkest. Die vogels zijn een zwerm ganzen, die in Finland zijn gebleven omdat ze Schiphol te link vonden”.
© 2026 Toon van der AA
