In mijn kindertijd liepen mijn moeder en ik eens langs de etalage van een speelgoedwinkel, en daar stond in fonkelend zilver het opengewerkte modelletje van een passagiersvliegtuig, met rijen stoeltjes en al. Het was een Lockheed Constellation, ik weet het nog goed. Mijn moeder kende natuurlijk mijn passie voor vliegtuigen en voelde nu mijn grote verlangen wel, en ze beloofde dat ik het wat prijzige ding cadeau zou krijgen als ik met een goed rapport zou thuiskomen. Dat laatste gebeurde, het eerste niet, en de belofte raakte in vergetelheid behalve bij mij. Maar ik durfde er niet op te attenderen, want zo breed hadden we in de jaren 1950 niet, en kinderen die vragen worden overgeslagen. Maar wat mijn opvoeders kennelijk niet praktiseerden, dat predikten ze wél: “altijd je toezeggingen nakomen hoor Toontje, belofte maakt schuld”. Ik beet dan maar op mijn onderlip.
In die jaren na de oorlog beten hele bevolkingsgroepen nog wél op een houtje, maar niet gefrustreerd op hun lip. Het was de tijd van de wederopbouw en de economische groei, met een gestaag stijgende welvaart en met steeds betere gezondheidszorgvoorzieningen. En we vertrouwden de ‘boven ons gestelden’ weliswaar niet maar we accepteerden hun positie.
Kom daar tegenwoordig nog maar eens om. Elk vermoeden van woordbreuk leidt tot razende rancune en het opzeggen van elk vertrouwen. Ik meen dat dit omstreeks 1960 begon met de rechtse reactie van Boer Koekoek, toen werd overgenomen door de linkse rebellie van de jaren ’60 en ’70 en in de jaren daarná weer in handen kwam van rechtse profeten en van zogenaamd sociale media, die stinkende zweren op onze open samenleving. En dat alles is al die tijd gevoed door de mythe dat politici veel beloven maar weinig nakomen.
Maar dat is lulkoek. Politieke partijen hebben een verkiezingsprogramma, dat is een lijstjes van wensen voor het geval ze het voor het zeggen krijgen, dus géén beloften. En aangezien in ons land niemand bij verkiezingen een totale meerderheid krijgt, is het vervolgens kiezen tussen een compromis of een coup d’etat, tussen samenwerking of staatsgreep, roept u maar. En dan nóg zult u merken dat allerlei invloeden van buiten u kunnen dwarszitten.
Als u werkelijk wilt dat programmawensen worden uitgevoerd, bijvoorbeeld op het gebied van gezondheidszorg, steun dan uw favoriete partij over een aantal jaren in plaats van als een kip zonder kop van links naar rechts en van achter naar voor te zwalken. Intussen behoren persorganen zich verantwoordelijk op te stellen en niet te pas en te onpas over verkiezingsbelóften te spreken wanneer het in feite verkiezingswénsen betreft. Tegelijk moeten politici moeten zo weinig mogelijk beloften doen en zich dat ook niet door media laten aanleunen!
Met mij en de vliegtuigjes is het ondertussen wel goed gekomen. Ik ben later zelf modelletjes gaan kopen en bouwen. Alleen geen modelletjes van die Constellation of andere vreedzame passagiersvliegtuigen, maar van lekkere vette bommenwerpers.
——————————————————
Michiel:
De muziek is de wals Mein Lebenslauf ist Lieb und Lust, door Josef Strauss,
SPOOR 2 op de CD die ik meebreng (duurt 7’27”, dus in overleg laten wegsterven). De muziek, ook het begin, is niet keihard maar evenmin heel zacht.
Mogelijk voor Jeannine:
“We hebben geluisterd naar een wals van Joseph Strauss, die leefde van 1827 tot 1870, en een van de zonen was van de beroemde Johann Strauss senior. De wals heet Mein Lebenslauf ist Liebe und Lust, wat nogal hitsig klinkt maar waar wij verder niets over hebben kunnen vinden.”
© 2026 Toon van der AA
